Een vlag vasthouden is genoeg om in Melitopol voorgoed te verdwijnen: het verhaal van Maxim illustreert 3,5 jaar Russische bezetting.
Een man hield een vlag in zijn hand.
Een vrouw zat opgesloten in een metalen container van twee bij twee meter.
Een jongen vroeg om een telefoon om zijn vader te bellen, misschien wel voor de laatste keer.
Dit is geen passage uit een nieuwe oorlogsfilm, maar echte verhalen uit bezet-Oekraïne.
Maxim werd geslagen omdat hij een Oekraïense vlag vasthield.
Tatyana werd opgesloten omdat ze met hem was.
Alexey werd meegenomen omdat hij wilde zijn wie hij was. Een Oekraïner en geen Rus.
Hun verhalen zijn geen incidenten. Alle drie werden ze in april 2022 naar ‘her-educatiekampen’ gestuurd.
Deze verhalen laten zien wat Rusland in bezet-Oekraïne doet.
Geen cijfers maar mensen
De Verenigde Naties schatten dat sinds het uitbreken van de grootschalige oorlog in Oekraïne (24 februari 2022) er meer dan 50.000 Oekraïense burgerslachtoffers te betreuren zijn. Maar de VN laat ook weten dat het vermoedelijke aantal slachtoffers hoger ligt door indirect lijden, zoals een gebrek aan primaire levensbehoeften of medische hulp.
Het blijft niet hangen
Wie deze cijfers ziet denkt al snel ‘wat erg’, maar als Ajax de winnende treffer scoort in de laatste minuten, is vrijwel iedereen het leed van Oekraïners in bezet-gebied alweer vergeten. Zo snel kan dat gaan.
Toch is het aantal burgerslachtoffers ongeveer net zoveel als er in de Johan Cruyff Arena passen. Beeld je het heel even in: een uitverkochte Arena. Zoveel burgerslachtoffers zijn er al gevallen in de oorlog.
Geen soldaten dus, maar docenten, vaders, moeders en ook kinderen.
Dat is wat de cijfers in feite zeggen. Zoveel mensenlevens zijn er al verwoest. En indirect nog veel meer.
Onderhandelingen
Toch zijn er nog altijd mensen in Nederland die de Russische inname van Russischtalige gebieden in Oekraïne een ‘bevrijding’ noemen. Ook hoor je sommige mensen pleiten voor onderhandelingen tussen Rusland en Oekraïne. De achterliggende gedachte is dat met een bestand de Russische gruweldaden tegen Oekraïners ook zouden stoppen. Maar geldt dat ook voor mensen in bezet-gebied? Stopt de terreur ook tegen deze mensen? Daar ben ik allesbehalve zeker van.
Vooral omdat de boekverbrandingen en het weghalen van Oekraïense kinderen bij hun ouders ver achter het front heeft plaatsgevonden. In bezet-gebied dus. Het Internationaal Strafhof vaardigde in maart 2023 een arrestatiebevel uit tegen de Russische president, vanwege het weghalen van kinderen bij hun ouders.
Oorlogseconomie
Maar Poetin lijkt helemaal niet geïnteresseerd te zijn in een wapenstilstand. Als Poetin akkoord zou gaan met een staakt-het-vuren of een wapenstilstand, dan geeft hij in feite toe dat zijn ‘speciale militaire operatie’ een fiasco is geworden. Dat zou een enorm gezichtsverlies betekenen voor de Russische leider. Bovendien draait de Russische oorlogseconomie op olie en tanks. Mocht er een wapenstilstand komen, dan neemt dus ook de vraag naar tanks af. Of zou Rusland dan een ander slachtoffer op het oog hebben?
Bezet land
Rusland staat dus niet te springen om akkoord te gaan met een wapenstilstand, tenzij ze ertoe gedwongen worden. Dat is dus de reden van de wapenleveranties aan Oekraïne enerzijds en de sancties anderzijds. Om Rusland te dwingen tot een wapenstilstand. Althans dat is het idee. Moskou is namelijk niet bereid om de oorlog vrijwillig te beëindigen. Daarnaast betekent een bestand dat een gebied net zo groot als de Benelux door Rusland bezet blijft. Gewone Oekraïners moeten dan onder zo’n schrikbewind leven. In feite moeten ze Rus worden: hun cultuur wordt vernietigd en het wordt verboden om Oekraïner te zijn. Er worden zelfs sommige Oekraïners naar ‘her-opvoedkampen’ gestuurd.
Willekeur
Oekraïners in bijvoorbeeld Marioepol en Bachmoet kunnen met andere woorden zomaar van straat worden geplukt. Waarna ze vervolgens in een gevangenis of martelkamer van de bezetter belanden. Waarom? Onder zo’n koloniaal bewind is er soms helemaal geen reden nodig. Daarom is het belangrijk om de mensen die al ruim drie jaar onder zo’n schrikbewind moeten leven een gezicht te geven. Als Oekraïne in het nieuws komt, dan is dat vanwege een uitspraak van Trump of een Russische oorlogsmisdaad. Maar Oekraïners in bezet-gebied verdienen juist de aandacht van de westerse media.
Daarom roep ik eenieder op die pleit voor onderhandelingen om even aan die mensen te denken. Een wapenstilstand biedt deze mensen in bezet-gebied namelijk niets. De bezetting en dus het schrikbewind gaat namelijk door. U hoeft niet onder een Russische bezetting te leven, maar Alexei, Tatyana en Maxim wel.
Definities:
- Bezet gebied: elk grondgebied dat Rusland heeft geannexeerd sinds 2014. Dus zowel de Krim als de bezetting van Marioepol.
- Burgerslachtoffers: daarmee wordt de Engelse term civilian casualties bedoeld. Niet-militaire doden én gewonden dus.
- Grootschalige oorlog: de oorlog die op 24 februari 2022 begon. Maar op de Krim en in de Donbas begon de oorlog ruim 11 jaar geleden.
- Her-educatiekampen: strafkampen waar Oekraïners in feite worden ge-deoekraïniseerd.