Waarom de NAVO Russische drones en vliegtuigen moet neerschieten
We krijgen de Russische drones niet onder controle. En dat is zorgelijk. Dit gaat over de veiligheid van Europa. Het is bijna elke week raak. Russische drones en soms zelfs vliegtuigen schenden het NAVO-luchtruim. Rusland test onze reactie. Niets doen is geen optie meer.
Bang
Ik begrijp dat mensen bang worden van het idee om Russische drones of vliegtuigen neer te schieten. Er zijn alleen geen makkelijke oplossingen meer. Dat is het eerlijke antwoord. Elke maatregel heeft risico’s. Maar aan niet ingrijpen kleven ook vergaande risico’s. En dat lijkt niet iedereen zich te realiseren.
Geen incident
Het is namelijk allang geen incident meer. Steeds opnieuw dringen Russische drones, raketten en zelfs gevechtsvliegtuigen illegaal het NAVO-luchtruim binnen. Van een ongeluk of incident is allang geen sprake meer.
Testen
Als iets bijna wekelijks gebeurt, dan is er sprake van een patroon. Zelfs als je het niet zo bedoeld had, dan doe je structureel iets verkeerd, waardoor er voortdurend ongelukken gebeuren. Al zijn het in het geval van Rusland geen ongelukken. Rusland doet het bewust. Daar ben ik vrij zeker van. Hoewel niet elke drone die het NAVO-luchtruim schendt een Russische drone is, lijkt Rusland onze reactie te testen.
Oekraïne
Oekraïne krijgt dagelijks met drones te maken die doelbewust proberen burgers te doden. Soms zijn het er wel 500 op een dag. Oekraïne weet een aanzienlijk deel ervan onschadelijk te maken. Gelukkig maar.
Kyiv gebruikt daar alleen geen peperdure Patriot-raketten voor of gevechtsvliegtuigen.
Oekraïne heeft inmiddels een kosteneffectief systeem ontwikkeld om drones mee te bestrijden. Daar kan de NAVO wat van leren. Op de lange termijn is het immers niet vol te houden om drones met dure raketten te bestrijden.
Drones in Polen
Het is alsof je telkens je servies weggooit omdat het vies is. Dat zou een dure grap zijn. Onze reactie in Polen leek daar sterk op. Begin deze maand schond een aantal drones het Poolse luchtruim. Een deel ervan werd uit de lucht geschoten. Sommige politici klopten zichzelf op de borst van ‘kijk eens hoe goed we hierop hebben gereageerd.’ Of onze reactie zo goed was, dat is maar de vraag.
Economie
De oorlog tegen drones is ook een kwestie van economie. Je zult een kosteneffectieve manier moeten hebben om goedkope drones te kunnen uitschakelen. Drones zijn namelijk vrij eenvoudig en massaal te produceren. De NAVO had geluk dat het hier om ‘slechts’ een paar drones ging. Maar wat doen we als er straks 800 drones door ons luchtruim vliegen van Noord-Finland tot Zuid-Bulgarije? Ik houd mijn hart vast.
Niet alleen Polen
Het blijft niet bij drones. Het blijft ook niet bij Polen. Russische drones drongen ook het luchtruim van de Baltische landen en Roemenië binnen. En de laatste tijd zijn er zelfs zogenaamde drone-incidenten in Scandinavië. Toch zul je moeten uitkijken om niet alles door de bril van de Russische hybride oorlogsvoering te zien. Toch zit Rusland er wel vaak achter.
Stapje voor stapje
Dat Rusland steeds verder gaat komt doordat ze ermee wegkomen. Dat mogen we onszelf aanrekenen. Je zult moeten voorkomen dat Poetin denkt dat Rusland met een lokale aanval op de NAVO kan wegkomen.
Klinkt dit vergezocht? Door Russische drones en vliegtuigen niet massaal uit de lucht te knallen, kan Rusland wel dat idee krijgen. Ik kan begrijpen dat Rusland zo denkt. Dat is het daadwerkelijke gevaar. Je ondergraaft met deze passiviteit je eigen afschrikking. Dit stopt alleen als er voor Rusland nadelige gevolgen zullen zijn. En die zijn nu vrijwel afwezig.
Ingrijpen
Daarom zal ingrijpen noodzakelijk zijn. Ja het klinkt misschien eng, maar in mijn optiek is niets doen vele malen gevaarlijker. Je ondermijnt namelijk je eigen veiligheid ermee. Niets doen is een buitengewoon slecht signaal aan iedereen die ons luchtruim structureel probeert te schenden. Daarom zal Rusland de consequenties van haar gedrag onder ogen moeten zien.
Mogelijkheden
Maar hoe dan? Hiervoor bestaan verschillende mogelijkheden. Allereerst, kun je drones natuurlijk neerhalen. Maar dat kan zoals eerder gezegd een dure optie zijn. Daarom kun je daarnaast ook voor horizontale escalatie kiezen: ergens anders Rusland de consequenties laten ervaren. Dat kan door Oekraïne sterkere wapens te geven of door zelf drones naar Rusland te sturen. Je kunt ze bijvoorbeeld ook over Poetins paleis te laten vliegen.
Reactie Turkije
Maar je zult iets moeten doen. Haal je vliegtuigen neer, dan zal Rusland eerst heel erg kwaad worden. Maar zoals het voorbeeld van Turkije 10 jaar terug laat zien, leidde dat niet tot een derde wereldoorlog, zoals critici ons soms willen doen geloven.
Actie ondernemen
Maar de beste optie die we hebben is ofwel Russische drones en vliegtuigen neerhalen ofwel Rusland op andere plekken de gevolgen van haar gedrag laten zien. Dat heet afschrikking. Rusland moet de gevolgen van haar gedrag zo vervelend vinden dat ze ermee stoppen. Veel moeilijker is het niet. U mag daar uiteraard anders over denken. Maar dit is waarom ik het idee om Russische vliegtuigen neer te halen volledig steun. Al sta ik altijd open voor alternatieve opties. Maar dit moet stoppen. We zullen moeten ingrijpen. Of wachten we totdat er een Russische drone op een stationshal in Lublin of Tallinn neerstort? Ik hoop het niet.