Hidde Bouwmeester

Historicus Internationale Betrekkingen en publicist

Er dreigt een nieuwe hongerwinter en misschien heeft u er nog nooit van gehoord

In een plaats van een paar duizend inwoners is er geen eten en geen drinken. Er is een tekort aan medicijnen en humanitaire hulp kan de mensen daar niet bereiken. De inwoners moeten zelfs gras eten om niet van de honger om te komen, meldde de Oekraïense krant Pravda.

Als u denkt dat ik hier een passage voorlees uit een boek over het Oostfront tijdens de Tweede Wereldoorlog, dan heb ik slecht nieuws voor u. Dit gebeurt op dit moment in Oleshky, een bezet gebied in de regio Kherson. Toch is de kans groot dat u er nog nooit van heeft gehoord.

En daarom wil ik het met u over Oleshky hebben.

De Vredesbeweging wil een duurzame vrede voor Oekraïne, maar legt niet uit hoe we dat gaan bereiken

De discussie over onderhandelen tussen Rusland en Oekraïne wordt niet goed gevoerd. Aan de ene kant heb je mensen die al jaren pleiten voor wapensteun aan Oekraïne, waaronder ikzelf en vervolgens worden beticht van ‘oorlogshitserij’. Aan de andere kant heb je mensen die pleiten voor onderhandelingen met Rusland. Niet iedereen die pleit voor een wapenstilstand is per se een Poetinlover en niet iedereen die onderhandelingen onder Russische voorwaarden afwijst is een oorlogshitser.

Toch is dat zo ongeveer het debat.

Komend weekend zal er een demonstratie plaatsvinden onder de naam Stop de Oorlogskoorts. Daarin wordt gepleit voor vredesonderhandelingen met Rusland. Dat is natuurlijk goed. Want laten we wel wezen, wie is er nu tegen vrede? Ja, Poetin. Op de website van Stop de Oorlogskoorts staat dat ze zich hard willen maken voor een rechtvaardige en duurzame vrede. Dat is goed om te horen. Dat wil ik en de meeste Oekraïners ook.

Maar wat doe je als één van de betrokken partijen wel vrede wil, maar op voorwaarden die lijnrecht ingaan tegen zo’n rechtvaardige en duurzame vrede? Uiteindelijk zijn er drie kernproblemen die onbenoemd blijven, waardoor de roep om onderhandelen wat oppervlakkig en vaag blijft. En dat is jammer.

Geef de slachtoffers van Lukashenko’s regime een gezicht

In het najaar van 2020 kleurde Minsk rood-wit. Niet om tijdens het coronajaar het zorgpersoneel een hart onder de riem te steken, dat gebeurde ook, maar als protestactie tegen Lukashenko’s herverkiezing. In de weken ervoor waren er al grote protesten. Er was onvrede over het coronabeleid, de corruptie en repressie van Lukashenko. De verkiezingen verliepen precies zoals iedereen het zou verwachten: ondanks de grote onvrede was dat niet zichtbaar in de verkiezingsuitslag. Lukashenko werd herkozen met een overweldigende meerderheid. Althans, dat was de officiële lezing.

De kiescommissie had Lukashenko als winnaar van de verkiezingen aangemerkt, maar daar liet niet iedereen het bij zitten. Studenten, leraren, It-medewerkers en vele anderen gingen de straten op. Ineens stonden niet Trump en Poetin, maar Belarus vol in de aandacht.

Als Belarus tegenwoordig in het nieuws komt, dan is dat meestal in relatie tot de oorlog in Oekraïne. Dan gaat het vaak over de vraag of Rusland besluit om het noordelijke front, zoals in begin 2022, wederom te openen voor een Russisch offensief. Dat is zo een beetje het enige moment wanneer Belarus de vaderlandse media nog weet te bereiken. Juist daarom vindt morgen op zaterdag 19 september op de NDSM-werf Oost er een event plaats voor Belarus. Het eenmalige kunstevenement Make Noise is bedoeld om Belarus opnieuw onder de aandacht te brengen en de mensen die voor vrijheid streden niet te laten verdwijnen in de anonimiteit.

ALLES IS DE SCHULD VAN DONALD TRUMP

Europeanen zijn té afhankelijk van de Verenigde Staten. Daar lijkt iedereen het over eens te zijn. Maar wat doen we eraan? Zowel op het gebied van cyberveiligheid, defensie, cloudsystemen als software leunen Europese overheden en bedrijven op de infrastructuur en Big Tech-diensten van de Verenigde Staten.

 Ook voor mij is het de vraag of ik dit artikel kan schrijven zonder gebruik te maken van Amerikaanse Big Tech-diensten. We zijn ons allemaal bewust van deze afhankelijkheid. Maar als je naar het debat luistert, lijken alle problemen vaak maar door één man te komen. Donald Trump is de personificatie geworden van de Europese nalatigheid om eigen Europese systemen te bouwen. En dat is een probleem.

Beyond Trump

Onze afhankelijkheid van de Verenigde Staten begon immers niet bij Donald Trump en is niet verdwenen bij zijn vertrek. Was dat maar zo. Was het maar zo dat Donald Trump de reden is dat Europeanen hun eigen continent niet zonder de Verenigde Staten kunnen verdedigen. Was het maar zo dat Donald Trump de reden is dat Europese bedrijven en overheden in feite niet kunnen functioneren als ze de toegang tot Amerikaanse diensten, zoals Google, Microsoft, Teams, LinkedIn, en de satellietdiensten niet meer hebben. Was het maar zo dat Donald Trump…… U begrijpt het punt. En precies over dat punt gaat dit artikel.  

Drie redenen waarom Oekraïens NAVO-lidmaatschap een strategische meesterzet is

“De NAVO heeft Oekraïne nodig om een geloofwaardige afschrikking te kunnen realiseren tegen Rusland.” Wie dit begin 2022 had gezegd, werd waarschijnlijk voor gek verklaard.

Inmiddels zijn we bijna vier en een half jaar verder, en Oekraïne verweert zich nog steeds dapper tegen Rusland. Tegen wil en dank hebben de Oekraïense krijgsmacht en inlichtingendiensten de nodige oorlogservaring opgedaan. Daardoor weten zij nu vaak beter dan hun westerse bondgenoten hoe Ruslands gedrag kan worden geïnterpreteerd en hoe er het beste op Rusland gereageerd moet worden. Een ander gevolg van het voortdurende Russische oorlogsgeweld tegen Oekraïne is dat de Oekraïense drone- en antidrone-innovaties tot de betere ter wereld behoren. Zo kan Oekraïne met drones ver achter het front aanvallen uitvoeren en daarmee de Russische logistiek ernstig in de problemen brengen. Oekraïne is dus de ideale kandidaat om NAVO-lid te worden, zou je zeggen.

Niet als het aan Trump ligt. Trump was bij zijn tweede termijn als president glashelder: de oorlog in Oekraïne zou binnen 24 uur voorbij zijn. En over een toetreding van Oekraïne tot de NAVO, daarover wordt onder Trump niet langer gesproken.

Toch is een Oekraïens NAVO-lidmaatschap de eenvoudigste manier om tot een duurzame vrede te komen. Uiteraard zijn er allerlei andere opties denkbaar, zoals veiligheidsgaranties voor Oekraïne, NAVO-troepen in Oekraïne of een Israël-constructie. Die opties klinken stuk voor stuk acceptabel en constructief. Toch is het niets anders dan om de hete brij heen draaien, omdat de eenvoudigste oplossing niet eens wordt overwogen: een Oekraïens NAVO-lidmaatschap.

Trump en ook Poetin willen het niet.

Maar dat is wél wat er moet gebeuren: Oekraïne toelaten tot de NAVO.

Dit is het laatste deel van de serie: Lessen uit de oorlog in Oekraïne.

Deel 1 ging over de praktische oorlogservaring van Oekraïne.

Deel 2 ging over waarom Rusland niet zo zwak is als vaak wordt verondersteld.

Deel 3 laat zien waarom Oekraïense toetreding tot de NAVO een strategische meesterzet is.

© Hidde Bouwmeester