Er zijn van die historische data waarvan je nog precies weet waar je was. Donderdag 24 februari 2022 was zo’n moment voor mij. Mensen werden wakker met het nieuws dat Rusland Oekraïne wéér was binnengevallen. Lukashenko stelde eveneens voorafgaand aan de oorlog dat Kyiv het maar een paar dagen zou volhouden. Ook westerse militaire experts verwachtten dat Kyiv binnen 72 uur zou vallen. Maar deze Russische veldtocht die eufemistisch ‘speciale militaire operatie’ werd genoemd, duurt inmiddels net zo lang als de Eerste Wereldoorlog.
Rusland is dus niet zo sterk als we dachten. Dat is de conclusie die over het algemeen wordt getrokken nadat Russische troepen zich in april 2022 uit Noord-Oekraïne moesten terugtrekken. Maar klopt dat wel? Is het feit dat ‘Rusland “niet eens” door Oekraïne komt een bewijs dat Rusland zwak is? Of trekken we al vier jaar de verkeerde conclusie.
Is Rusland zwak of Oekraïne sterk?
Het is 24 februari 2022. Wekenlang hebben we TikTok-video’s gezien van honderden tanks die naar de Donbas werden vervoerd. Nu stoten verschillende tankcolonnes vanuit drie richtingen op naar Kyiv: vanaf de Krim in het zuiden, vanuit het oosten uit de bezette gebieden in de Donbas en vanuit Belarus in het noorden. In de eerste uren vliegen er honderden raketten en drones door het Oekraïense luchtruim. Het is oorlog in Europa.
Wie nog dacht dat het Rusland louter om de Donbas ging, wordt gelijk wakker geschud. Vrijwel alle grotere Oekraïense steden worden met raketten onder vuur genomen. De explosies zijn zelfs in het westelijk gelegen Lviv te horen. Vrouwen en kinderen verlaten halsoverkop het land. Families rijden zo snel als ze kunnen naar Warschau, Berlijn en Amsterdam. De mensen die op de vlucht slaan, dragen dezelfde kleding, rijden in dezelfde auto’s en dragen dezelfde rugtassen als wij. Alsof het ook hier had kunnen gebeuren. Het is de eerste dag van de grootste militaire operatie op het Europees continent sinds D-day.
“If this had been real, you’d already be dead.”
Het is april 2026 als de Oekraïense dronepiloot naar de Zweedse NAVO-militairen kijkt die tijdens een oefening op Gotland voor de derde keer worden uitgeschakeld. De Oekraïners besturen hun gevechtsdrones alsof ze zich opnieuw aan het front in Bachmoet bevinden. De NAVO bereidt zich nog altijd voor alsof ze het tegen Al-Qaida moeten opnemen.
De oefening moest steeds worden stilgelegd zodat NAVO-troepen konden analyseren wat er nu weer fout was gegaan. Voor Oekraïne ging alles op de automatische piloot. Het was alsof bij de NAVO de cruise control stuk was. De handelingssnelheid van de Oekraïners lag veel hoger en oogde automatisch, zo niet instinctief.
Vier jaar oorlog heeft het Oekraïense leger gevormd tot een van de sterkste en meest ervaren krijgsmachten van Europa en misschien wel ter wereld.
Die ervaring is niet te koop. Maar ook Rusland heeft niet stilgezeten en oorlogservaring opgedaan. De NAVO heeft die oorlogservaring dus niet.
Beeld je dus heel even in wat er was gebeurd als Gotland geen oefening was geweest.
“Oorlog eindigt altijd aan de onderhandelingstafel.”
Het is een bekend frame dat je vaak hoort. En laten we eerlijk zijn, het bekt ook lekker. Maar is dat ook zo? Eindigt een oorlog altijd aan de onderhandelingstafel?
Dat is maar zeer de vraag. Veel oorlogen zijn helemaal niet aan de onderhandelingstafel geëindigd. Denk hierbij maar aan de Tweede Wereldoorlog. Er werd niet met Hitler gesproken over het bevriezen van de grenzen. Anders waren wij nu een Duitse deelstaat geweest.
Stel je voor dat er morgen 26 doden en 104 gewonden zouden vallen bij een aanslag in Rotterdam. Dat je wakker wordt met het nieuws dat de Erasmusbrug en De Kuip zijn opgeblazen. Dat flats in Feijenoord in stukken zijn gereten alsof ze van karton waren.
Klinkt dit extreem of vergezocht?
Dit is bijna de wekelijkse praktijk in Oekraïne. Mensen worden wakker en hun geboorteplaats is veranderd in een onherkenbare ruïne.
Zou zo’n aanslag in elk ander Europees land plaatsvinden, dan zouden er drie dagen van nationale rouw worden afgekondigd. In Nederland zou het onmiddellijk herinneringen oproepen aan het bombardement op Rotterdam, vandaag exact 86 jaar geleden.
In Oekraïne vinden dit soort aanslagen op steden bijna wekelijks plaats. Het haalt bijna het nieuws niet meer. En de verantwoordelijken komen er al 4 jaar mee weg.
Poetin is bang. Bang dat de 9-mei parade vandaag verstoord zal worden door Oekraïense drones.
Poetin wil herinnerd worden als de sterke Russische leider. De Russische leider die met ontbloot bovenlichaam gaat vissen en zich als onaantastbare macho laat fotograferen. Maar dat lijken inmiddels plaatjes voor de geschiedenisboeken te zijn. Wanneer zag u Poetin voor het laatst met ontbloot bovenlichaam? Poetin is een oude en bange man geworden. Dat is juist niet hoe hij herinnerd wil worden. Toch lijkt dat langzaam te gebeuren.
Poetin schijnt al weken in zijn bunker te zitten. Volgens Europese inlichtingendiensten vreest Poetin een aanslag op zijn leven. Daarom zijn de veiligheidsmaatregelen opgeschroefd. En dan moeten de festiviteiten rondom de 9-mei parade nog beginnen.
