Hidde Bouwmeester

Historicus Internationale Betrekkingen en publicist

Is Poetin een product van de Sovjetunie of een geradicaliseerde dictator?

In 2012 kwamen er duizenden Russen de straat op. Ze protesteerden tegen Poetins derde ambtstermijn en eisten vrije verkiezingen in Rusland. Poetin nam het stokje weer over van Medvedev. Was Medvedev écht president geweest of jarenlang slechts de stroman van Vladimir Poetin?

Het leidde tot de grootste demonstratie in Rusland sinds de val van de Sovjetunie. Poetin leek zich niet voor te kunnen stellen dat deze protesten zomaar en van onderop waren ontstaan. Dus gaf hij de schuld hoogstpersoonlijk aan Hillary Clinton. De betogers zouden zijn ingehuurd door de CIA.

U denkt misschien: wat moet ik nu met deze anekdote?

Poetins uitspraak laat zien hoe Poetin naar (geo)politieke ontwikkelingen kijkt. Voor hem lijken gebeurtenissen en zeker demonstraties zelden spontaan te ontstaan. Of het nu protestbewegingen in Rusland zijn of revoluties in Oekraïne, ze krijgen meteen het label van buitenlandse inmenging. En het Westen krijgt vrijwel altijd de schuld.

Maar waar komt deze achterdocht vandaan?

Om dat te begrijpen kijken Vatniksoep en ik naar de oorsprong van dit wereldbeeld. Waar komt deze achterdocht vandaan en wat zijn de gevolgen daarvan?

Een democratische transitie: een proces vol gevaren – ook in Iran

Trump kondigde het een paar weken geleden met groot tromgeroffel aan: de Iraanse leider Khamenei is dood. Ditmaal kwam de gewapende aanval niet van Poetin, maar van de zelfverklaarde vredespresident Donald Trump. Maar ondanks alle bombardementen van de Verenigde Staten en haar bondgenoten is het Iraanse regime (nog) niet gevallen. En zelfs al zou het vallen, is het dan realistisch te verwachten dat de transitie naar een democratie soepel verloopt?

Wie kritisch op de VS is, moet vóór investeringen in defensie zijn

De wereld wordt steeds complexer en ingewikkelder. Juist om daaraan te kunnen ontsnappen, is zwart-wit denken aantrekkelijk.

Een week geleden kwam de Nieuwe Vredesbeweging met de claim over het nieuwe kabinet dat er ‘geen extra bedden en woningen komen, maar wel bommen.’ Natuurlijk begrijp ik ook dat je op sociale media het ietwat scherper formuleert. Dat doen we allemaal weleens en ik denk u ook.

Alleen moet het wel kloppen.

Niet investeren in defensie heeft ook een prijs. Namelijk dat we minder efficiënt zijn om hybride operaties te neutraliseren. En als een sabotageactie, zoals bijvoorbeeld het lamleggen van de waterleiding eenmaal slaagt, dan kunnen ziekenhuizen en bejaardentehuizen dus zonder water en stroom komen te zitten. Investeren in defensie gaat dus niet louter om meer bommen. Het gaat ook om het beschermen van kwetsbaren. Want ook uw oude oma of moeder kan in de problemen komen als er 48 uur geen water uit de kraan komt.  

Poetin kan blij zijn met Trump

Donald Trump heeft veel bereikt. Niet voor Europa. Niet voor Oekraïne. Maar voor Rusland. Zonder dat we het meteen doorhebben praten we al bijna een jaar over zogenaamde onderhandelingen. We dreigen hiermee Trumps paradigma over te nemen.

Het nul punt lijkt namelijk te zijn dat er onderhandeld moet worden tussen Rusland en Oekraïne. Alleen hoe en wat daarover mag je van mening verschillen. Rusland wil de hele Donbas hebben en dat is voor Oekraïne onacceptabel. Maar dat zouden onderhandelingen überhaupt moeten zijn.

Wanneer werd Rusland gevraagd om concessies te doen? Rusland wil namelijk de hele Donbas hebben, terwijl ze het al 11 jaar niet kunnen innemen. Wanneer werd Rusland onder druk gezet om te stoppen met het laten doodvriezen van Oekraïners? Ik kan het me niet herinneren.

Is de Groenlandcrisis bezworen?

Rutte heeft de crisis rond Groenland opgelost.

Dat is het beeld dat is ontstaan. Maar is dat ook zo? Is Trumps ambitie om Groenland in te lijven nu echt verleden tijd? Of is het stilte voor de storm? Sinds Trumps tweede termijn als president heeft hij het voortdurend over Groenland. Het lijkt daarom wat voorbarig om te concluderen dat Trump zijn ambitie rondom Groenland heeft laten varen, ondanks dat de storm wat is gaan liggen.

Wat vooral opmerkelijk was, was dat Trump het steeds had over de dreiging van Rusland en China richting Groenland. Maar is het dan niet gek dat in Oekraïne Rusland bijna de vrije hand heeft gekregen van Trump en zijn regering? Is het niet heel apart dat er bijna geen Chinese of Russische schepen rond Groenland zijn aangetroffen? Wel elders in het Arctische gebied natuurlijk. Helaas zijn we inmiddels in de situatie beland waarin je ook bij elke claim van de Amerikaanse president moet twijfelen of het klopt. En dat niet alleen. Ook de claims van de officiële instanties van de VS.