Poetin is een bange man
Poetin is bang. Bang dat de 9-mei parade vandaag verstoord zal worden door Oekraïense drones.
Poetin wil herinnerd worden als de sterke Russische leider. De Russische leider die met ontbloot bovenlichaam gaat vissen en zich als onaantastbare macho laat fotograferen. Maar dat lijken inmiddels plaatjes voor de geschiedenisboeken te zijn. Wanneer zag u Poetin voor het laatst met ontbloot bovenlichaam? Poetin is een oude en bange man geworden. Dat is juist niet hoe hij herinnerd wil worden. Toch lijkt dat langzaam te gebeuren.
Poetin schijnt al weken in zijn bunker te zitten. Volgens Europese inlichtingendiensten vreest Poetin een aanslag op zijn leven. Daarom zijn de veiligheidsmaatregelen opgeschroefd. En dan moeten de festiviteiten rondom de 9-mei parade nog beginnen.
Dag van de Overwinning
Op 9 mei wordt de Dag van de Overwinning gevierd. Dan viert Rusland de overwinning op nazi-Duitsland. Het is onvergelijkbaar met onze Bevrijdingsdag. Het lijkt eerder op Koningsdag dan op Bevrijdingsdag. En ook die vergelijking gaat niet helemaal op. In Nederland kennen we zoiets eigenlijk niet. Het past niet bij de Nederlandse cultuur en een democratische samenleving.
Tanks op het Binnenhof
Ziet u het zich al voor u? F-35 die over de Hofvijver vliegen, militairen in strakke formaties en tanks op het Binnenhof. Of zou u een grote militaire parade wel met vrijheid associëren?
Propaganda
De parade is in Rusland veel meer dan een herdenkingsdienst. Het is voor Rusland een internationaal statussymbool: Rusland eigent zich de Sovjetoverwinning toe alsof Rusland alleen nazi-Duitsland versloeg. Terwijl er in Belarus en Oekraïne verhoudingsgewijs meer slachtoffers te betreuren waren dan in het Russische deel van de Sovjetunie tijdens de Tweede Wereldoorlog.
1939 of 1941
De parade is daarom niet alleen een herdenking. Het is een manier om de Russische interpretatie van de Tweede Wereldoorlog internationaal uit te dragen.
Rusland claimt namelijk dat de Tweede Wereldoorlog in 1941 is begonnen en dus niet in 1939 met de inval in Polen. Rusland kan natuurlijk niet erkennen dat ze samen met nazi-Duitsland Oost-Europa wilden opdelen. En dat kunnen Europese leiders natuurlijk niet legitimeren. Het zou de verhoudingen bovendien met Polen op scherp zetten.
Oekraïne gaat niet meewerken
Misschien is de grootste winst voor Oekraïne wel dat voorafgaand aan de voorbereidingen van 9 mei Moskou een aanzienlijk deel van de luchtverdediging naar Moskou heeft verplaatst. Poetin moest Trump zelfs vragen om Oekraïne te dwingen tot een staakt-het-vuren rond 9 mei. Zelensky kondigde op 6 mei een staakt-het-vuren af.
Rusland schond dezelfde dag nog de wapenstilstand. Russische drones vielen een kleuterschool aan in Soemy. Desondanks heeft Zelensky inmiddels aangegeven Moskou niet aan te vallen tijdens de 9-mei-viering.
De angst van Poetin
Een leider die zich onaantastbaar voelt, vraagt doorgaans geen hulp voor zijn eigen overwinningsparade. En toch is precies dat wat Poetin deed. Het laat tegelijkertijd zien dat het niet goed gaat aan het front in Oekraïne. Laat staan dat Rusland zijn doelen kan bereiken in de zogenaamde ‘speciale militaire operatie’.
Russen komen doorgaans niet in opstand tegen oorlogen. Ook niet bij aanzienlijke verliezen onder de eigen gelederen. Maar een slechte of verloren oorlog, dat is het echte gevaar voor een Russische leider.
De mythe van onaantastbaarheid
Een slecht verlopen oorlog tast de onaantastbaarheid van de leider aan. En dat zien we langzaam gebeuren. Niet meteen, nee, dit gaat geleidelijk. De meeste mensen functioneren prima na twee slechte nachten. Maar probeer dat eens twee maanden vol te houden.
Moskou kan een kleine groep activisten opsluiten of de oppositie een terroristische organisatie noemen, of gaan ze straks duizenden ontevreden schoolmeesters, schoonmakers en gepensioneerden allemaal opsluiten wegens ‘terrorisme?’
Geen revolutie, wel instabiliteit
Niet dat een revolutie waarschijnlijk is, maar de kans op een paleiscoup neemt toe naarmate Ruslands doelstellingen in Oekraïne niet gehaald zullen worden. Op den duur kan iemand tegen Poetin zeggen: het is genoeg geweest.
Poetin wil op 9 mei Russische macht uitstralen. Maar het lamleggen van mobiele netwerken en het verplaatsen van luchtverdediging naar Moskou vertellen een ander verhaal.