Oekraïne leert de NAVO oorlogsvoering anno 2026. En de NAVO is gezakt
“If this had been real, you’d already be dead.”
Het is april 2026 als de Oekraïense dronepiloot naar de Zweedse NAVO-militairen kijkt die tijdens een oefening op Gotland voor de derde keer worden uitgeschakeld. De Oekraïners besturen hun gevechtsdrones alsof ze zich opnieuw aan het front in Bachmoet bevinden. De NAVO bereidt zich nog altijd voor alsof ze het tegen Al-Qaida moeten opnemen.
De oefening moest steeds worden stilgelegd zodat NAVO-troepen konden analyseren wat er nu weer fout was gegaan. Voor Oekraïne ging alles op de automatische piloot. Het was alsof bij de NAVO de cruise control stuk was. De handelingssnelheid van de Oekraïners lag veel hoger en oogde automatisch, zo niet instinctief.
Vier jaar oorlog heeft het Oekraïense leger gevormd tot een van de sterkste en meest ervaren krijgsmachten van Europa en misschien wel ter wereld.
Die ervaring is niet te koop. Maar ook Rusland heeft niet stilgezeten en oorlogservaring opgedaan. De NAVO heeft die oorlogservaring dus niet.
Beeld je dus heel even in wat er was gebeurd als Gotland geen oefening was geweest.
Waarom niet elke oorlog aan de onderhandelingstafel wordt beëindigd
“Oorlog eindigt altijd aan de onderhandelingstafel.”
Het is een bekend frame dat je vaak hoort. En laten we eerlijk zijn, het bekt ook lekker. Maar is dat ook zo? Eindigt een oorlog altijd aan de onderhandelingstafel?
Dat is maar zeer de vraag. Veel oorlogen zijn helemaal niet aan de onderhandelingstafel geëindigd. Denk hierbij maar aan de Tweede Wereldoorlog. Er werd niet met Hitler gesproken over het bevriezen van de grenzen. Anders waren wij nu een Duitse deelstaat geweest.
Een Rotterdams bombardement is bijna wekelijkse praktijk in Oekraïne
Stel je voor dat er morgen 26 doden en 104 gewonden zouden vallen bij een aanslag in Rotterdam. Dat je wakker wordt met het nieuws dat de Erasmusbrug en De Kuip zijn opgeblazen. Dat flats in Feijenoord in stukken zijn gereten alsof ze van karton waren.
Klinkt dit extreem of vergezocht?
Dit is bijna de wekelijkse praktijk in Oekraïne. Mensen worden wakker en hun geboorteplaats is veranderd in een onherkenbare ruïne.
Zou zo’n aanslag in elk ander Europees land plaatsvinden, dan zouden er drie dagen van nationale rouw worden afgekondigd. In Nederland zou het onmiddellijk herinneringen oproepen aan het bombardement op Rotterdam, vandaag exact 86 jaar geleden.
In Oekraïne vinden dit soort aanslagen op steden bijna wekelijks plaats. Het haalt bijna het nieuws niet meer. En de verantwoordelijken komen er al 4 jaar mee weg.
Poetin is een bange man
Poetin is bang. Bang dat de 9-mei parade vandaag verstoord zal worden door Oekraïense drones. Poetin wil herinnerd worden als de sterke Russische leider. De Russische leider die met ontbloot bovenlichaam gaat vissen en zich als onaantastbare macho laat fotograferen. Maar dat lijken inmiddels plaatjes voor de geschiedenisboeken te zijn. Wanneer zag u Poetin voor het laatst met ontbloot bovenlichaam? Poetin is een oude en bange man geworden. Dat is juist niet hoe hij herinnerd wil worden. Toch lijkt dat langzaam te gebeuren.
Poetin schijnt al weken in zijn bunker te zitten. Volgens Europese inlichtingendiensten vreest Poetin een aanslag op zijn leven. Daarom zijn de veiligheidsmaatregelen opgeschroefd. En dan moeten de festiviteiten rondom de 9-mei parade nog beginnen.
Heeft Oekraïne de kaarten nu wel, meneer de president?
U kunt het zich vast nog herinneren. Ruim een jaar geleden zat Volodymyr Zelenskyy in de Oval Office tegenover Vance en Trump. Het zou een historische ontmoeting worden. Zelensky kreeg te horen dat hij geen pak droeg en dat Oekraïne de kaarten niet zou hebben. Volgens Donald Trump stond de uitkomst van de oorlog in Oekraïne allang vast: als Oekraïne de Donbas niet aan Rusland zou afstaan, zou Rusland deze vanzelf innemen. De enige optie die Oekraïne dus had, was territoriale concessies doen. Althans, zo zag Trump het. Trump en Vance noemden dit realisme. We zijn een jaar verder. Rusland heeft nauwelijks progressie geboekt in Oekraïne. Kyiv produceert bovendien zelf onder andere anti-dronewapens waarvoor verschillende Golfstaten in de rij staan om met Oekraïne wapendeals te sluiten. De vraag is dus: heeft Oekraïne de kaarten nu wel?
Hoe Mark Rutte de Trumpfluisteraar werd
Als iemand u een paar jaar geleden had verteld dat Mark Rutte was gepromoveerd tot Trumpfluisteraar, had u zich waarschijnlijk verslikt in uw koffie. We leven tenslotte in tijden waarin satire steeds moeilijker van de realiteit is te onderscheiden. Soms voelt het alsof we in een realityshow zijn beland, met als titel: Mark Rutte, de Trumpfluisteraar.
Wat mij al langer bezighoudt is het volgende: wie heeft deze ‘Daddy-strategie’ eigenlijk bedacht? Wie is op het idee gekomen dat Mark Rutte Trump moet bespelen? En werkt het? Maar belangrijker: wie draagt de verantwoordelijk als de doelstellingen niet behaald worden?
Is Poetin een product van de Sovjetunie of een geradicaliseerde dictator?
In 2012 kwamen er duizenden Russen de straat op. Ze protesteerden tegen Poetins derde ambtstermijn en eisten vrije verkiezingen in Rusland. Poetin nam het stokje weer over van Medvedev. Was Medvedev écht president geweest of jarenlang slechts de stroman van Vladimir Poetin?
Het leidde tot de grootste demonstratie in Rusland sinds de val van de Sovjetunie. Poetin leek zich niet voor te kunnen stellen dat deze protesten zomaar en van onderop waren ontstaan. Dus gaf hij de schuld hoogstpersoonlijk aan Hillary Clinton. De betogers zouden zijn ingehuurd door de CIA.
U denkt misschien: wat moet ik nu met deze anekdote?
Poetins uitspraak laat zien hoe Poetin naar (geo)politieke ontwikkelingen kijkt. Voor hem lijken gebeurtenissen en zeker demonstraties zelden spontaan te ontstaan. Of het nu protestbewegingen in Rusland zijn of revoluties in Oekraïne, ze krijgen meteen het label van buitenlandse inmenging. En het Westen krijgt vrijwel altijd de schuld.
Maar waar komt deze achterdocht vandaan?
Om dat te begrijpen kijken Vatniksoep en ik naar de oorsprong van dit wereldbeeld. Waar komt deze achterdocht vandaan en wat zijn de gevolgen daarvan?
Een democratische transitie: een proces vol gevaren – ook in Iran
Trump kondigde het een paar weken geleden met groot tromgeroffel aan: de Iraanse leider Khamenei is dood. Ditmaal kwam de gewapende aanval niet van Poetin, maar van de zelfverklaarde vredespresident Donald Trump. Maar ondanks alle bombardementen van de Verenigde Staten en haar bondgenoten is het Iraanse regime (nog) niet gevallen. En zelfs al zou het vallen, is het dan realistisch te verwachten dat de transitie naar een democratie soepel verloopt?
Wie kritisch op de VS is, moet vóór investeringen in defensie zijn
De wereld wordt steeds complexer en ingewikkelder. Juist om daaraan te kunnen ontsnappen, is zwart-wit denken aantrekkelijk.
Een week geleden kwam de Nieuwe Vredesbeweging met de claim over het nieuwe kabinet dat er ‘geen extra bedden en woningen komen, maar wel bommen.’ Natuurlijk begrijp ik ook dat je op sociale media het ietwat scherper formuleert. Dat doen we allemaal weleens en ik denk u ook.
Alleen moet het wel kloppen.
Niet investeren in defensie heeft ook een prijs. Namelijk dat we minder efficiënt zijn om hybride operaties te neutraliseren. En als een sabotageactie, zoals bijvoorbeeld het lamleggen van de waterleiding eenmaal slaagt, dan kunnen ziekenhuizen en bejaardentehuizen dus zonder water en stroom komen te zitten. Investeren in defensie gaat dus niet louter om meer bommen. Het gaat ook om het beschermen van kwetsbaren. Want ook uw oude oma of moeder kan in de problemen komen als er 48 uur geen water uit de kraan komt.
Poetin kan blij zijn met Trump
Donald Trump heeft veel bereikt. Niet voor Europa. Niet voor Oekraïne. Maar voor Rusland. Zonder dat we het meteen doorhebben praten we al bijna een jaar over zogenaamde onderhandelingen. We dreigen hiermee Trumps paradigma over te nemen.
Het nul punt lijkt namelijk te zijn dat er onderhandeld moet worden tussen Rusland en Oekraïne. Alleen hoe en wat daarover mag je van mening verschillen. Rusland wil de hele Donbas hebben en dat is voor Oekraïne onacceptabel. Maar dat zouden onderhandelingen überhaupt moeten zijn.
Wanneer werd Rusland gevraagd om concessies te doen? Rusland wil namelijk de hele Donbas hebben, terwijl ze het al 11 jaar niet kunnen innemen. Wanneer werd Rusland onder druk gezet om te stoppen met het laten doodvriezen van Oekraïners? Ik kan het me niet herinneren.
Welkom, ik ben Hidde Bouwmeester, historicus, internationale betrekkingen, publicist en spreker. Mijn analyses zijn doorgaans longreads. Tegenwoordig lijkt alles kort en snel te moeten. En toch is het belangrijk om context te bieden in deze onrustige (geopolitieke) tijd. Dankzij de steun van mijn lezers kan ik 2 keer per week zulke longreads schrijven en de waan van de dag wat negeren. Dankzij de vaste bijdrages kan ik soms ook onderwerpen behandelen die anders nauwelijks aan bod komen. U kunt zich ook aanmelden voor mijn Substack, dan krijgt u een mailtje als er een nieuwe analyse online staat.
Steun Hidde
Vind je dit soort artikelen waardevol?
Met al één kopje koffie per maand kunt u mijn werk mede mogelijk maken.
Iedere (kleine) eenmalige bijdrage of maandelijkse bijdrage via een abonnement wordt enorm gewaardeerd. Maar dat kan ik niet zonder u. Dankzij uw steun verschijnen hier af en toe verdiepende en wat langere artikelen.